Η χειμωνιάτικη μελαγχολία ή όπως ονομάζεται επιστημονικά το σύνδρομο της εποχικής συναισθηματικής διαταραχής, μπορεί να επηρεάζει μέχρι και 20% του πληθυσμού. Η χειμωνιάτικη μελαγχολία χαρακτηρίζεται από ήπιες έως σοβαρές διαταραχές της ψυχικής διάθεσης. Εκδηλώνεται συνήθως κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν η ηλιοφάνεια είναι χαμηλότερη.

• Υπερβολικός ύπνος
• Υπερφαγία, πρόσληψη βάρους
• Μειωμένη ενεργητικότητα, κούραση
• Αισθήματα κατάθλιψης
• Αίσθημα απελπισίας
• Άγχος, εκνευρισμός
• Μείωση ή και αποφυγή κοινωνικών επαφών

Λόγω της έλλειψης αρκετού ηλιακού φωτός, ο οργανισμός στους ασθενείς αυτούς παράγει λιγότερη μελατονίνη. Το αποτέλεσμα είναι η αυξημένη τάση για ύπνο και η υπερβολική κούραση.
Με τον ερχομό της άνοιξης, τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η χειμωνιάτικη κατάθλιψη, είναι ήπιας μορφής. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις σοβαρότερες και έχουν περιγραφεί ασθενείς με σύνδρομο της εποχικής συναισθηματικής διαταραχής που είχαν τάση αυτοκτονίας.
Είναι πιθανόν ότι το σύνδρομο αυτό οφείλεται σε χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο.
Η διατροφή πλούσια σε σύνθετους υδατάνθρακες όπως το ρύζι, τα ζυμαρικά, το ψωμί, μπορεί να είναι σε θέση να αυξάνουν τη σεροτονίνη στον εγκέφαλο. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να βελτιώνουν την ψυχική διάθεση.
Οι απλοί υδατάνθρακες όπως η γλυκόζη που περιέχεται στα γλυκά, στις σοκολάτες και άλλες λιχουδιές, αυξάνουν επίσης τη σεροτονίνη στον εγκέφαλο.
Όμως οι σύνθετοι υδατάνθρακες αυξάνουν τη γλυκόζη στο αίμα με πιο ήπιο τρόπο και παράλληλα είναι πλούσιοι σε πολλά θρεπτικά συστατικά ωφέλιμα για τον εγκέφαλο.
Για τη θεραπεία της χειμωνιάτικης μελαγχολίας ή κατάθλιψης υπάρχουν βέβαια τα φάρμακα και η ψυχοθεραπεία. Ο ψυχίατρος θα καθορίσει την αναγκαία αντιμετώπιση.
Επίσης η φωτοθεραπεία βοηθά σημαντικά τους ασθενείς με την πάθηση. Η πηγή του φωτός μπορεί να είναι φυσική ή ακόμη τεχνητή. Ένα ταξίδι σε χώρες με ηλιοφάνεια μπορεί να είναι ευεργετικό.
Συμπερασματικά βλέπουμε ότι οι σύνθετοι υδατάνθρακες που περιέχονται στο ρύζι και άλλα δημητριακά, μπορούν να επηρεάζουν την ψυχική διάθεση των ατόμων που πάσχουν από το σύνδρομο της εποχικής συναισθηματικής διαταραχής.